Belgen op vakantie — minder ver, maar niet zonder auto

Dat blijkt uit een studie van Auto5 bij 809 Belgische automobilisten. Het resultaat is opmerkelijk — Belgen rijden slimmer, maar laten de wagen nauwelijks staan.

Hoge brandstofprijzen als nieuwe realiteit

Begin juni 2026 kost een liter diesel in Belgie 2,038 euro. Voor een liter benzine betaal je 1,856 euro. Die prijzen zijn weliswaar iets gedaald ten opzichte van de piek in maart en april van dit jaar, toen diesel opliep tot 2,32 euro per liter en benzine de kaap van 2 euro per liter bijna bereikte. Maar ze blijven historisch hoog.

Voor een gezin dat met de volgeladen gezinswagen richting de Alpen of de Atlantische kust trekt, loopt de brandstofkost snel op tot enkele honderden euro’s voor een enkele rit. Dat is een bedrag dat tien jaar geleden nauwelijks in de vakantierekenoefening voorkwam, maar vandaag een vaste post is geworden. En dus slaan we massaal aan het rekenen.

Bijna een op de twee automobilisten — 48,4% om precies te zijn — geeft aan meer dan vroeger na te denken over de kostprijs van een autorit zodra het om een uitstap of vakantie gaat. Dat is geen ongerustheid, maar een bewuste keuze om de reisbudgetten beter te beheren.

Minder ver, maar de auto blijft

De eerste en meest voor de hand liggende aanpassing is de bestemming dichter bij huis kiezen. Vier op de tien automobilisten doet dat vaker dan vroeger. Een weekendje Ardennen in plaats van een stedentrip naar Barcelona, of een vakantie aan de Belgische kust in plaats van een lange rit naar Zuid-Frankrijk, … Het zijn keuzes die steeds vaker bewust worden gemaakt op basis van de brandstofkost.

Toch betekent dat geenszins dat Belgen massaal overstappen op het openbaar vervoer. Slechts 25,3% overweegt vaker de trein of een andere vorm van openbaar vervoer voor citytrips of vakanties. De auto behoudt zijn dominante rol als favoriet transportmiddel, zeker voor gezinnen. Die combinatie van comfort, ruimte en flexibiliteit is moeilijk te evenaren met een trein of bus, zeker wanneer je met kinderen, bagage en sportmateriaal reist.

Opvallend is bovendien dat 37,3% van de automobilisten de auto verkiest boven het vliegtuig wanneer de rekensom in hun voordeel uitvalt. Met stijgende vliegtuigtickets, dure parkeerfaciliteiten op luchthavens en de extra kosten voor bagage, is de auto voor bestemmingen binnen een straal van 800 tot 1.000 kilometer soms goedkoper dan vliegen. Zeker als je met meerdere personen reist en de kosten kan delen.

Slimmer rijden om te besparen

Naast de keuze voor een andere bestemming passen automobilisten ook hun rijgedrag aan. Meer dan de helft, namelijk 54,3%, let beter op zijn snelheid op lange ritten om het brandstofverbruik te beperken. Dat is geen toeval — bij een snelheid van 130 kilometer per uur in plaats van 110 kilometer per uur stijgt het verbruik van een gemiddelde wagen met 20 tot 25 procent. Wie die gewoonte aanpast, voelt dat meteen in zijn tankbeurt.

Bijna evenveel bestuurders — 56,9% — plannen hun route zorgvuldig om files en omwegen te vermijden. Navigatieapps die real-time verkeersinfo verwerken zijn daarin een grote hulp. Een omweg van twintig kilometer of een uur stilstaan in de file kost niet alleen tijd, maar ook brandstof.

Een derde van de automobilisten — 31,4% — schakelt minder snel de airconditioning in. Op lagere snelheden en bij mild weer is dat een zinvolle keuze. De airco verhoogt het verbruik met 5 tot 15 procent afhankelijk van het model en de buitentemperatuur. Op de autosnelweg bij hitte is ramen dicht en airco aan overigens aerodynamisch efficientier dan ramen open rijden, maar bij lagere snelheden in de stad of op landwegen is ventilatie via de ramen de zuinigere optie.

Dakkoffer? Ga voor een aerodynamisch model

Een van de opvallendste bevindingen uit de studie is dat 37,1% van de automobilisten overbodige bagage, extra gewicht of accessoires op het dak vermijdt. De impact van een dakkoffer op het verbruik is inderdaad reeel — een test van Auto5 toonde aan dat een dakkoffer op de snelweg een meerverbruik van 23 procent kan veroorzaken, afhankelijk van het model en hoe aerodynamisch het ontwerp is.

Dat verschil zit grotendeels in de vorm. Een verouderde, hoge of slecht afgeronde dakkoffer trekt de luchtweerstand sterk omhoog. Een moderne, aerodynamisch ontworpen dakkoffer beperkt dat effect aanzienlijk — de stroomlijn volgt de carrosserie, waardoor de weerstand beperkt blijft en het verbruik een stuk minder oploopt dan bij oudere modellen.

Voor wie extra ruimte nodig heeft, bijvoorbeeld voor skispullen, campingmateriaal of gewoon een grote gezinskoffer, is een kwaliteitsvolle aerodynamische dakkoffer dus helemaal geen slechte keuze. Hij bundelt de bagage buiten de wagen, houdt het interieur comfortabel en vrij, en is bij een goed ontwerp een pak zuiniger dan een ouderwetse bak op het dak. Huren in plaats van kopen is daarbij de slimste optie — zo beschik je altijd over een recent, goed afgesteld model zonder dat je een dakkoffer het hele jaar ongebruikt in de garage laat staan.

De blinde vlek? Vergeten onderhoud

Hier wringt echter het schoentje. De studie van Auto5 brengt ook een opvallende tegenstelling aan het licht. Terwijl automobilisten hun rijgedrag aanpassen en nauwkeurig op hun snelheid letten, verwaarlozen velen een van de eenvoudigste en goedkoopste manieren om brandstof te besparen — het onderhoud van hun wagen.

Slechts 44,4% controleert de bandenspanning voor een lange rit. Dat is zorgwekkend laag, want te zacht opgepompte banden verhogen de rolweerstand en dus het brandstofverbruik. Het verschil tussen de juiste en een te lage bandenspanning kan oplopen tot 5 procent extra verbruik, een effect dat op een lange vakantiereis al snel merkbaar wordt aan de pomp. Bovendien slijten banden bij te lage druk sneller en ongelijkmatig, wat de levensduur verkort en de veiligheid in het gedrang brengt.

Nog opvallender is dat slechts 28,9% van de bestuurders de wieluitlijning laat nakijken. Een verkeerde uitlijning zorgt niet alleen voor meer verbruik, maar ook voor onregelmatige bandslijtage en verminderde rijstabiliteit. En slechts 41% overweegt een snelle controle van de wagen voor vertrek om het verbruik te optimaliseren.

Dat is best paradoxaal. Automobilisten houden hun snelheid tot op de kilometer per uur in de gaten, laten de fietsendrager thuis en plannen hun route tot in de details, maar controleren hun bandenspanning niet. Nochtans is dat iets wat je gratis of voor vrijwel niets doet bij elk benzinestation. De investering in een bandenpomp of een bezoek aan een autogarage voor een uitlijningscontrole verdient zich vlug terug via een lager verbruik.

Praktische tips voor een zuinige vakantierit

Een goede voorbereiding bespaart je stress en geld langs de weg. Dit zijn de aandachtspunten die echt het verschil maken.

• Controleer de bandenspanning voor vertrek en pas ze aan de belading aan. Bij een volle wagen met bagage mag de druk iets hoger liggen dan normaal. Raadpleeg het stickertje aan de binnenkant van het portier of het instructieboekje.
• Laat een wieluitlijning en eventueel ook een bandenbalans uitvoeren als dat al een tijdje niet meer is gebeurd. Zeker voor een lange rit is dat de moeite waard.
• Rij gelijkmatig en anticipeer op het verkeer. Harde remmen en optrekken verspillen brandstof. Wie op de autosnelweg de cruise control gebruikt, rijdt zuiniger dan wie constant versnelt en afremt.
• Gebruik navigatieapps met real-timeverkeersinformatie om files en omwegen te vermijden. Een alternatieve route van tien minuten langer kan goedkoper zijn dan veertig minuten stilstaan.
• Beperk het gebruik van de airconditioning bij lage snelheden en milde temperaturen. Ventileer via de ramen zodra dat comfortabel is.

Vakantie met de wagen blijft de norm

Wat de studie van Auto5 uiteindelijk aantoont, is dat hoge brandstofprijzen het reisgedrag van Belgen verschuiven maar niet omgooien. De auto is en blijft het favoriete vervoermiddel voor vakanties, zeker voor gezinnen. De verandering zit in de details — kortere afstanden, bewuster rijgedrag en minder accessoires op het dak.

Wie daarbij ook zijn onderhoud op orde houdt, haalt het meeste uit zijn brandstofbudget. Een goed afgestelde wagen met de juiste bandenspanning, een lege dakdrager en een gematigde snelheid is de eenvoudigste formule voor een zuinige en veilige vakantiereis.